Mooi van Bamboe: zelfbouwfiets

De do it yourself - kit om zelf een bamboe fiets te maken is binnen! schrijft Joep van Ginderen op Twitter. Op Eerlijke kansen.nl vond ik deze foto. 

En een verwijzing naar workshops waar mensen bamboefietsen bouwen. Dezer dagen, nu iedereen in de ban is van de Tour de France, wordt de bamboefiets aangeprezen vanwege dempende eigenschappen. Denk aan kasseien!

Fetsje Luimstra

Fluitzolder Ensemble speelt

Het ensemble van de Fluitzolder o.l.v. Mirte Lohmann speelde op 10 juni voor bewoners van de Amandelhof in Zeist. Het ensemble bestaat uit leerlingen van Bea Kloosterman van de Fluitzolder, ze hebben hun bamboefluiten daar gebouwd. Het was een gevarieerd programma met meezingers- kinderliedjes- én klassieke stukken. Hier is een korte impressie te zien en te horen.

Fetsje Luimstra

Suling, een andere bamboefluit

Gast blogger Iris Hos Engelhart beschrijft hier de Suling, een bamboe blaasinstrument met een uitwendig kanaal, gemaakt op Bali. De fluit heeft dezelfde grondtoon als onze sopraan bamboefluiten en een andere, eigen stemming. 

Toen ik Bea de laatste keer kwam opzoeken gaf ze mij een bamboeblaasinstrument met een uitwendig kanaal en (daardoor) een inwendige vensterbank. Een dunne strook bamboe is met een sierknoop om de bovenkant van de fluit vastgezet en vormt zo ook de bovenkant van het kanaal. Dat kanaal is niet rechthoekig, maar loopt met de ronding van de buis mee. Op de eerste afbeelding is goed te zien dat het om beide lange kanten van het kanaal gaat. Het muziekinstrument wordt een SULING genoemd.

De lengte en de bamboedikte bepalen de stemming en ja, natuurlijk ook de grootte van het venster, net als bij onze bamboefluiten. Deze fluit had dezelfde grondtoon als onze sopraanbamboefluit maar de stemming was een beetje anders.

Je zou dan kunnen denken: "Zo'n fluit is toch maar voor de toeristenmarkt gemaakt en daarom niet zo precies gestemd". Maar waarschijnlijker is, dat de stemming uitgaat van een eigen toonsysteem.

Er zijn op de wereld diverse systemen om te stemmen. Onze oren zijn gewend aan de hele en halve tonen, die we met elkaar met elkaar zo afgesproken hebben, maar er waren ook tijden en er zijn ook districten waarin de afspraken anders waren. Soms zelfs waren er helemaal geen afspraken! Met als gevolg dat het voor ons vals klinkt als "onze" afspraak niet nageleefd wordt. Maar vals en zuiver blijken in verschillende culturen dus een verschillende inhoud te hebben! Als je daar meer over wilt weten google dan naar de verdeling van het octaaf.

Het materiaal waarvan sulings gemaakt worden is schizostachyum blumei. een zuidoost Aziatische bamboesoort. Grappig is dat deze soort van nature een matte bast heeft, alsof de bovenste laag eraf geschraapt is. Ook bestaat de fluit uit één lid, dat is het stuk tussen twee knopen. De bamboesoort komt uit Kalimantan (Borneo), groeit nu ook op Sumatra en is op Java geïntroduceerd.

De productie van de planten is voor lokaal gebruik, meest voor vishengels en fluiten. De versiering bestaat vaak uit een draak die sierlijk met dunne lijntjes om de gaten van de fluit ingebrand is. Deze afbeelding lijkt erg op de versiering op "mijn" suling. Helaas is hier geen sierknoop gemaakt, maar alleen een touwtje om de bamboestrook vast te knopen. Aan de achterkant zijn tekens die ik niet kan ontcijferen en de tekst: Tirtagangga (Bali)

Leuk hè, zo'n cadeautje! Ik ben er erg blij mee.

Iris Hos Engelhart

Mooi van bamboe: magische huizen

De moeder van Elora Hardy vroeg toen ze 9 jaar was waar een huis op moest lijken. 'Op een paddenstoel' zei ze, en haar moeder bouwde het huis! Zelf bouwt Elora nu samen met haar team magische huizen op Bali. Van bamboe. Ze vertelt er over in deze TedTalk.

Een versterker op de bamboefluit

De toon van de fluit is zuiver en mooi. Alleen een beetje zacht. Daaraan kun je iets doen. Je zet er een geluidsversterker op. Als je het goed doet, blijft de toon mooi en zuiver. Alleen komt er iets meer volume.

Ik leg een stukje schuurpapier over het venster. Ik neem een stukje bamboe van 3 cm lengte met ongeveer dezelfde ronding als de fluit. Dat schuif ik heen en weer over het schuurpapier totdat het precies past.

Nu maak ik een zaagsnede op 1 cm afstand van de bovenkant van het geschuurde stukje. Je zaagt
dóór het bamboestukje net zo breed als het venster is. Je ziet dan nog aan weerszijden de zaagsnede vanwege de ronding van het bamboe. Met potlood zet ik twee streepjes op de onderkant van het stukje. De afstand is net zo breed als het venster. Met een mes splijt ik het stukje tot aan de zaagsnede vanaf beide potloodstreepjes. De randen schuur ik mooi glad.

Je ziet nog de zaagsnede aan de zijkanten; het middenstukje is er uit.

De plaatsing is heel belangrijk Zet je de geluidsversterker te dicht om het venster dan gaat de toon van de fluit zakken. Zet je hem te ver van het venster dan wordt het geluid minder versterkt. Uitproberen dus en daarna vastlijmen.

Bea Kloosterman

30 ! ! ! spelers leren samenwerken met de fluit

Je weet nu hoe goed de kinderen samenwerken met de fluit. Maar wat doe je daarmee mee in de les?

Op de overzichtslijst voor de leerkracht vul ik de namen in van de kinderen die bijvoorbeeld nog geen goede houding hebben. Onder het item "Houding" zet ik de naam en een korte aantekening erachter bijvoorbeeld "fluit te diep in de mond"of "te recht". Zo doe ik dat ook bij de items "Tonggebruik" , "Trefzekerheid" en "Ademen".

Zo ziet een overzichtslijst voor de leerkracht er uit: Trefzekerheid en Ademen verdienen extra aandacht.

Onder sommige items staan heel veel namen. Dat betekent dat je als leerkracht het beste oefeningen kan doen gericht op dat onderwerp. Als er voldoende tijd is kan een kind individueel geholpen worden.

Bea Kloosterman.

Wat doet Pietje achter de rug van Marietje?

Je geeft fluitles aan een groep of klas van twintig of dertig leerlingen. Het klinkt heel aardig. Pietje zit achteraan. Ogenschijnlijk doet hij goed mee, maar hoe?

Het is onmogelijk om in een klas van dertig leerlingen tijdens de fluitles het samenspel van de leerling met de fluit te zien:                                      
- is de rechterhand onder en de linkerhand boven?

Zo ziet het overzichtspapier er uit.

- ligt de fluit op de onderlip?
- steekt de fluit schuin naar voren
- ademt zij of hij door de mond?
- wordt de tong gebruikt?
- liggen de vingers losjes op de fluit?
Zie ook het blog "Samenwerken met je fluit deel 1 t/m 4"

Ik screen alle kinderen eenmaal per jaar op de techniek van het spelen. Daarvoor heeft ieder kind een overzichtspapier waarop vier items vermeld staan:
Houding - Tonggebruik - Trefzekerheid - Ademen                               Per klas heb ik ongeveer een uur nodig.
Ik vul elk jaar mijn bevindingen in. Op die manier kunnen de vorderingen worden bijgehouden.
Over het verslag naar de leerkracht toe, vertel ik volgende keer.

Bea Kloosterman